बिन बहादुर रेग्मी प्युठानी ।
यतिबेला नेपाली राजनीतिमा चुनावी माहोल तातेको छ। मतदान हुन अब केही दिन मात्र बाँकी छन्। कसले जित्छ, कसले हार्छ भन्ने अन्तिम निर्णय मत परिणामले नै गर्नेछ। तर चुनावपछि के हुन्छ? के साँच्चिकै नेपालमा परिवर्तन, विकास र समृद्धि सम्भव छ? पार्टीहरूको अवस्था र मतदाताको रूझानबारे थोरै चिरफार गरौँ। छुटेका कुरा कमेन्टमा लेख्नुहोला, अनि यो पोस्ट सुरक्षित राख्न चाहनुहुन्छ भने स्क्रिनसट गरेर राख्नुहोला।
पहिलो कुरा, धेरैको धारणा अनुसार यो चुनाव केवल नियमित प्रक्रिया मात्र होइन, भदौ २३–२४ मा भएको ‘जेन–जी आन्दोलन’पछि विकसित राजनीतिक परिस्थिति पनि यसको पृष्ठभूमिमा छ। उक्त आन्दोलनलाई पुराना नेता र स्थापित दलहरूप्रति असन्तुष्टिको अभिव्यक्तिका रूपमा हेर्ने गरिएको छ। त्यसैले केही मतदाताहरू परम्परागत शक्ति भन्दा फरक विकल्प खोजिरहेको देखिन्छ।
यही सन्दर्भमा नयाँ र वैकल्पिक शक्तिको चर्चा बढेको छ। सडकमा देखिएको जनसहभागिता, स्वतन्त्र तथा नयाँ दलप्रतिको आकर्षणले परिवर्तनको चाहना झल्काउँछ। धरानका मेयर हर्क साम्पाङप्रति देखिएको समर्थन र रवि लामिछाने तथा काठमाडौं महानगरका मेयर बालेन्द्र शाहप्रति युवापुस्ताको आकर्षणलाई पनि परिवर्तनको संकेतका रूपमा विश्लेषण गरिन्छ।
साथै, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबारे फरक–फरक धारणा सार्वजनिक भइरहेका छन्। केही राजनीतिक विश्लेषकले यसलाई वैकल्पिक शक्ति मानिरहेका छन् भने केहीले यसको वैदेशिक नीतिसम्बन्धी धारणा र गतिविधिबारे प्रश्न उठाएका छन्। यी बहसहरू लोकतान्त्रिक अभ्यासकै हिस्सा हुन्।
अर्कोतर्फ, परम्परागत रूपमा सक्रिय दलहरू—नेपाली कांग्रेस, नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) र नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)—प्रति पनि मतदाताको समर्थन र असन्तुष्टि दुवै देखिन्छ। अन्ततः जनताले आफ्नो अनुभव, मूल्याङ्कन र अपेक्षाका आधारमा निर्णय गर्नेछन्।
नयाँ रूपमा अघि आएका शक्तिहरू जस्तै श्रम संस्कृति पार्टी, नेपाल मजदुर किसान पार्टी र राष्ट्रिय जनमोर्चाको भूमिकाबारे पनि चासो बढ्दो छ। यी दलहरूले कति सिट जित्छन् भन्ने कुराले आगामी संसदको शक्ति सन्तुलन र नीतिगत निर्णयमा प्रभाव पार्न सक्छ।
अन्ततः, लोकतन्त्रमा निर्णायक शक्ति मतदाताकै हातमा हुन्छ। परिवर्तन, स्थायित्व वा मिश्रित परिणाम—जे आए पनि त्यो जनमतको प्रतिबिम्ब हुनेछ। त्यसैले सचेत, जागरूक र विवेकपूर्ण मतदान आजको आवश्यकता हो।
