काठमाडौं । अमेरिका र इरानबीच जारी तनाव अन्त्य गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण प्रगति भएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिका र इरानबीच युद्धविराम सम्बन्धी सम्झौता भएको घोषणा गर्दै विश्व व्यापारका लागि अत्यन्तै महत्वपूर्ण मानिने होर्मुज जलडमरूमध्य पुनः सञ्चालनमा आउने बताएका छन्।
ट्रम्पका अनुसार सम्झौतासँगै दुवै देशबीचका सैन्य गतिविधि तत्काल रोकिनेछन्। साथै अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहमाथि लगाएको नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउने र तेल ढुवानीलाई सहज बनाउने प्रतिबद्धता जनाएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार यस कदमले विश्व ऊर्जा बजारमा देखिएको अस्थिरता कम गर्न मद्दत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यसअघि पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरिफले सामाजिक सञ्जालमार्फत अमेरिका र इरानबीच शान्ति सम्झौता भएको जानकारी दिएका थिए। उनले उक्त सम्झौताले इरानसँग सम्बन्धित क्षेत्रीय द्वन्द्व समाधानतर्फ पनि सकारात्मक सन्देश दिएको बताएका छन्। सम्झौतामा औपचारिक हस्ताक्षर आगामी जुन १९ मा स्विट्जरल्यान्डमा हुने बताइएको छ।
सम्झौताको मध्यस्थतामा कतार, साउदी अरेबिया, टर्किये तथा पाकिस्तानले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्। मध्यस्थकर्ता राष्ट्रहरूले यस सम्झौताले मध्यपूर्वमा शान्ति स्थापना गर्न र क्षेत्रीय स्थिरता कायम गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।
विश्वको करिब एक-पाँचौं तेल आपूर्ति हुने प्रमुख समुद्री मार्गका रूपमा चिनिने होर्मुज जलडमरूमध्य पुनः खुल्ने भएपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सकारात्मक प्रभाव देखिन थालेको छ। युद्ध र नाकाबन्दीका कारण प्रभावित भएको समुद्री व्यापार तथा ऊर्जा आपूर्ति पुनः सामान्य अवस्थामा फर्किने अपेक्षा गरिएको छ।
यद्यपि, इरानको आणविक कार्यक्रमलगायत केही संवेदनशील विषयमा भने अझै विस्तृत वार्ता हुन बाँकी रहेको जनाइएको छ। ती विषयमा आगामी ६० दिनभित्र थप कूटनीतिक संवाद हुने बताइएको छ।
अमेरिका ,इरानबीच भएको यो सहमतिलाई मध्यपूर्वमा शान्ति स्थापनातर्फको महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ। यदि सम्झौता सफलतापूर्वक कार्यान्वयन भयो भने यसले क्षेत्रीय सुरक्षा, विश्व व्यापार र ऊर्जा बजारमा दीर्घकालीन सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।
